Langzaam dringen de nieuwsberichten door over het verzamelen door overheidsinstanties, op massale schaal, van persoonsgegevens. Laat ik zeggen op totale schaal. Iedereen moet zich straks identificeren bij het kopen van een prepaid simcard, het binnengaan van een internet café, het rijden over de A50 of A12 bij Zwolle. Het duurt niet lang meer of je komt de AH niet meer binnen zonder digitaal checkpoint ( geïntegreerd in je bonuskaart om het consumerfriendly te maken) In de discussies hierover hoor je mensen dan zeggen dat ze niets te verbergen hebben en dus wel akkoord kunnen gaan hiermee.
Het is de overheid hierbij altijd om onze veiligheid te doen, de veiligheid van de gehoorzame, brave burger. Deze wordt hiermee gewaarborgd. Ik wil dit in twijfel trekken en omkeren. De overheid zelf schept namelijk met al deze maatregelen een klimaat van onveiligheid. Mij geeft het bijvoorbeeld absoluut geen gevoel van verhoogde veiligheid, in tegendeel. Ik denk dan, indien deze revolutionaire zeer ingrijpende maatregelen kennelijk nodig zijn, dan moet die dreiging ook wel zeer groot en reëel zijn. Maar dat is zij juist niet is mijn overtuiging. Sterker nog, ik ervaar in mijn dagelijks leven absoluut niet die dreiging waarover gesproken wordt.
Dan de praktische kant. Ik ben net terug uit Australië, en daar kocht ik een prepaid SIM-kaart van Telstra van 25 dollar om in de twee weken dat ik er zou zijn contact te houden met het thuisfront. Groot was mijn ongeloof, verbazing en frustratie toen bleek dat ik mijn paspoortnummer, geboortedatum en huisadres in Nederland en een adres in Australië moest opgeven. Ik had de kaart net voor sluitingstijd van de winkels op zaterdag gekocht en wilde in ieder geval mijn vriendin bellen in Nederland. Maar ik kon niet geloven dat deze, in Nederland nog beschermende gegevens, nodig waren voor een lousy 25 dollar SIM kaart. Ik antwoordde dan ook dat met deze gegevens de persoon aan de andere kant een bankrekening op mijn naam zou kunnen beginnen, een uitkering zou kunnen aanvragen etc. Het in gebrekkig Engelse bijna onverstaanbare antwoord was dat als er misbruik van de gegevens zou worden gemaakt de, ongetwijfelde Indiase persoon in kwestie zou worden ontslagen. Ja, dat gaf mij nu een gevoel van veiligheid, die geruststelling. Iemand in een groot internationaal callcentre in Dehli toetste in India mijn persoonsdigitale DNA in voor een paar telefoontjes vanuit een vakantieadres. Ik concludeerde na een gesprek met een kennis in Australië dat dit allemaal wel door 9-11 zou zijn gekomen.
En daar is het natuurlijk begonnen. En zonder de razendsnelle digitale ontwikkelingen en steeds grotere opslagcapaciteiten van overheidscomputers zou er nog steeds niets aan de hand zijn geweest. En hier schuilt denk ik nog een groter gevaar. En dit gevaar heet simpelweg : "A brave new world ".
Er is geen onveiligheid, er is alleen de angst voor....het onbekende. Onveiligheid wordt in steeds grotere mate gecreëerd door overheden als middel om steeds grotere levensgebieden van burgers te controleren, ondersteund door de mogelijkheid van steeds grotere capaciteit van data opslag. Het enge hieraan vind ik dat nu ook onze Nederlandse nuchtere overheid lijkt te zwichten voor de laat ik zeggen angst indoctrinatie overgewaaid uit de VS. En de technieken die erbij horen. Zoek namelijk een drogangst om een drogzekerheid te bieden als argument om meteen maar de hele bevolking een digitale halsband om te doen en daarmee tal van andere, niet transparante dingen mee te kunnen controleren. De hamvraag hierbij is dan ook: Wie controleert de overheid ? Het antwoord, aan het einde van de reis : mega computers gestuurd door kunstmatige intelligentie. En hier schuilt het tweede gevaar.
Stel je een situatie voor dat indien de overheid met jouw digi-dna middels je prepaid card heeft uitgevonden dat jij een overtreding hebt begaan. In een wereld van 2021 kan het bijvoorbeeld zijn dat je het waterquota van die week hebt overschreden. In je ingebouwde controleerkast in je auto (onschuldig begonnen als rekeningrijden in 2010 ) komt dit signaal binnen en de auto wordt automatisch aan de kant gezet. Je kunt pas doorrijden indien de boete, uiteraard digitaal vanuit je auto is betaald. En dit is nog maar een grappig fantasie voorbeeld.
Dan nu de drogangst. Voor de invoering van de identificatie bij de aankoop van de simcard en prepaid voert de regering nu aan de criminele activiteiten van een stel Nigerianen die Nederland kennelijk hebben uitgekozen om vanuit Internetcafe's ( ik denk trouwens meer aan coffeeshops met internet, lekker blowend de boel belazeren ) onschuldige burgers wereldwijd met spammails geld proberen afhandig te maken. Het gaat hier om een paar 100 miljoen euro. Zijn we met z'n alle nu helemaal lekker de weg kwijt geraakt ? Om hiervoor die verregaande identificatieplicht in te voeren ? Of getuigt dit van een hemelschreiende onmacht van de overheid dit soort groepen effectief aan te pakken ? We weten al jaren dat veel grotere en gevaarlijkere groepen criminelen gepakt kunnen worden op hun GSM dataverkeer. Dit geeft aan waar mensen zijn terwijl ze met hun GSM bellen. Om nu de identiteitstest al bij de aankoop van die GSM met simcard te doen heb je dus meteen al een veel grotere zeef. Politie en Justitie moet denk ik al jaren aan het lobbyen zijn voor die identificatie voor een simcard, en nu komt men dan met die SpamNigerianen op de proppen. Ongeloofwaardig vind ik dat.
En daar kom ik weer terug bij mijn weerstand hiertegen. Het voelt als het jezelf overleveren aan een systeem dat uiteindelijk geregeerd zal worden door mega computers, ja, door wie eigenlijk ? Door een wereldwijd datasysteem dat de goeden zal scheiden van de slechten, in naam van ons aller veiligheid. Maar wie bepaald op een dag wie de goeden zijn en wie de slechten ? De nazaten van Bush ? En belangrijker, wat is veiligheid eigenlijk in onze snel veranderende wereld ? En stel dat 'echte 'criminelen het lukt in dat systeem in te breken en datakaarten door elkaar heen gaat halen, zodat op een dag je eigen identiteit is verwisseld met, ik noem maar iemand, Osama Bin Laden. Nou, dan is het feest. Gelukkig zal de irisscan en unieke brainpulsegeneratortest uitwijzen dat je gewoon uit Broek en Waterland komt. Alleen een beetje traumatisch dat je door special security forces uit je bed getrokken bent en je familie 2 weken in automatic coma mode is gehouden.
Ik voel mij echter al veilig, ik delete al mijn spammail in een halve minuut per dag en zie in de eerste zinnen, als ik ze al open, dat ik belazerd wordt. Ik beoordeel mijn buurman niet op huidskleur, ras of geloof, ik wil leren van andere culturen, ik sta open voor andersdenkenden. Ik wil vertrouwen de wereld insturen en verwacht zo behandeld te worden zoals ik anderen behandel. Het is juist de overheid die mij met dit soort maatregelen angst begint in te boezemen. Want wie controleert de controleurs, indien die controleur straks volledig geautomatiseerde systemen zijn ?
Een overheid die het nog niet lukt om op digitale wijze effectief belastingaangiftes te verwerken, of om een digitale OV-chipcard in te voeren, moet zich verre houden van grootschalige digitale opslag van persoonsgegevens bij het aankopen van simcards of het massaal digitaal opslaan van kentekens voor het opsporen van criminelen. Veel belangrijker is het discussiëren over vragen als wat veiligheid eigenlijk is in onze snelle veranderende digitale wereld, en in hoeverre juist die digitalisering onveiligheid met zich meebrengt. Vergeet niet dat de Nigerianen juist internet gebruiken voor hun spam activiteiten.
Lucien Lecarme
Amsterdam, 10-5-2008
Posts
